{"id":795,"date":"2025-04-25T09:40:43","date_gmt":"2025-04-25T09:40:43","guid":{"rendered":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/?p=795"},"modified":"2025-04-25T19:32:58","modified_gmt":"2025-04-25T19:32:58","slug":"perception-du-changement","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/2025\/04\/25\/perception-du-changement\/","title":{"rendered":"Perception du changement"},"content":{"rendered":"\n<p>Une modeste exp\u00e9rience&nbsp;: je place sur une grille des lettres de l&rsquo;alphabet. On n&rsquo;y trouvera ni sens ni logique. Deux fois par seconde, je modifie toutes celles qui se trouvent situ\u00e9es \u00e0 une certaine distance d&rsquo;un point d\u00e9termin\u00e9 de mani\u00e8re arbitraire. Le r\u00e9sultat reste une image sans logique et sans signification particuli\u00e8re&#8230; Pourtant, notre \u0153il per\u00e7oit nettement le changement et per\u00e7oit tout aussi nettement la forme trac\u00e9e par les nouvelles lettres. <\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69f615477bf7d&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69f615477bf7d\" class=\"wp-block-image size-full wp-lightbox-container\"><img decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"1000\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/files\/2025\/04\/texteQuiChangent.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-796\"\/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Agrandir\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<p>Dans la variante qui suit, un cercle est dessin\u00e9 tous les 40 millisecondes, donc \u00e0 la cadence de 25 images par seconde. L\u00e0 encore, les couleurs (enfin noir ou blanc, donc pas des couleurs selon les physiciens\u202f!) sont distribu\u00e9es au hasard et, si l&rsquo;on s&rsquo;arr\u00eate, on ne verra aucun cercle, c&rsquo;est l&rsquo;instant seul de la modification que nous percevons.<br>Note\u00a0: selon les navigateurs, il faut parfois cliquer sur l&rsquo;image pour voir l&rsquo;animation.<\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69f615477c325&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69f615477c325\" class=\"wp-block-image size-large wp-lightbox-container\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/files\/2025\/04\/cercles_pixels_1bit-1024x1024.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-802\" srcset=\"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/files\/2025\/04\/cercles_pixels_1bit-1024x1024.gif 1024w, https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/files\/2025\/04\/cercles_pixels_1bit-300x300.gif 300w, https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/files\/2025\/04\/cercles_pixels_1bit-150x150.gif 150w, https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/files\/2025\/04\/cercles_pixels_1bit-768x768.gif 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Agrandir\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<p>Ci-dessous, une variante&nbsp;: les \u00ab\u00a0pixels\u00a0\u00bb qui sont al\u00e9atoirement noirs ou blancs deviennent, toujours aussi al\u00e9atoirement noirs ou blancs (ils peuvent donc rester les m\u00eames) lorsque les pixels d&rsquo;une animation sous-jacente sont modifi\u00e9s.<br>Nous percevons le changement mais aussi le mouvement, alors que si on compare deux images, on n&rsquo;y verra qu&rsquo;une matrice de pixels noirs ou blancs.<\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69f615477c63e&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69f615477c63e\" class=\"wp-block-image size-full wp-lightbox-container\"><img decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"1000\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/files\/2025\/04\/cheval_1bit.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-798\"\/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Agrandir\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<p>(l&rsquo;Animation sous-jacente est une boucle d&rsquo;images issue d&rsquo;une chronophotographie d&rsquo;Edweard Muybridge)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Une modeste exp\u00e9rience&nbsp;: je place sur une grille des lettres de l&rsquo;alphabet. On n&rsquo;y trouvera ni sens ni logique. Deux fois par seconde, je modifie toutes celles qui se trouvent situ\u00e9es \u00e0 une certaine distance d&rsquo;un point d\u00e9termin\u00e9 de mani\u00e8re &hellip; <a href=\"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/2025\/04\/25\/perception-du-changement\/\">Continuer la lecture <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-795","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/795","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=795"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/795\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":807,"href":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/795\/revisions\/807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hyperbate.fr\/voir\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}